Gmina Poraj

Światowy Dzień Różnorodności Kulturowej – święto dialogu i mostów między ludźmi

• 
• 

Wyobraźmy sobie świat, w którym wszyscy mówią tym samym językiem, noszą te same stroje, jedzą te same potrawy i wyznają te same wartości. Byłoby to miejsce niezwykle ubogie – pozbawione barw, smaków, rytmów i opowieści. Różnorodność kulturowa to nie źródło podziałów, lecz nasz najcenniejszy zasób. Każda kultura niesie unikalną wiedzę, mądrość pokoleń i sposoby rozwiązywania problemów, z którymi mierzy się ludzkość.

Zgodnie z Konwencją UNESCO z 2005 roku ochrona i promocja różnorodnych form wyrazu kulturowego to warunek rozwoju społeczeństw opartych na szacunku i dialogu.

Sam fakt istnienia wielu kultur nie gwarantuje pokoju. Potrzebny jest dialog – autentyczne spotkanie, w którym strony nie tylko mówią, ale przede wszystkim słuchają. Dialog międzykulturowy to:

• umiejętność zadawania pytań bez oceniania,

• ciekawość świata i drugiego człowieka,

• gotowość do zmiany własnych przekonań,

• poszukiwanie tego, co łączy, bez zacierania różnic.

Gdy dialog zastępuje stereotypy i uprzedzenia, rodzi się zaufanie. A zaufanie to podstawa wszelkiego rozwoju – gospodarczego, społecznego i politycznego.

Badania jednoznacznie pokazują: zespoły i społeczeństwa różnorodne kulturowo są bardziej innowacyjne. Łączenie perspektyw prowadzi do lepszych rozwiązań. Kraje inwestujące w politykę wielokulturowości i wymiany międzynarodowej notują wyższy wzrost gospodarczy i większą odporność na kryzysy.

Różnorodność kulturowa wspiera także Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ – szczególnie Cel 4 (edukacja wysokiej jakości), Cel 8 (wzrost gospodarczy i godna praca) oraz Cel 16 (pokój, sprawiedliwość i silne instytucje).

Mimo postępów świat wciąż mierzy się z dyskryminacją, ksenofobią i niszczeniem dziedzictwa kulturowego – jak choćby w trakcie konfliktów zbrojnych. Wojna w Ukrainie, konflikt w Sudanie czy zapomniane kryzysy w Afryce pokazują, że kultura bywa celem ataku, a tożsamość używana jako broń.

Dlatego Światowy Dzień Różnorodności Kulturowej to nie celebracja dla samej celebracji. To wezwanie do działania: dla rządów – aby chroniły prawa mniejszości; dla instytucji edukacyjnych – aby uczyły empatii i krytycznego myślenia; dla każdego z nas – aby nie bać się inności.

W świecie, który łatwo sprowadza złożoność do prostych podziałów – „my” i „oni” – różnorodność kulturowa przypomina, że granice między ludźmi są umowne, a tożsamość wielowymiarowa. Można być dumnym ze swoich korzeni i jednocześnie czerpać z innych tradycji. Można mówić własnym głosem i słuchać głosów innych.

21 maja niech będzie dniem, w którym zrobimy jeden krok w kierunku drugiego człowieka – bez względu na to, skąd pochodzi, jakim mówi językiem i w co wierzy. Bo rozwój zaczyna się od rozmowy. A rozmowa – od chęci zrozumienia.